CRAD BLOG

KKDİK MBDF SÜRECİ HAKKINDA BİLGİLENDİRME

Kıymetli Kimya ve Kimyasal ürünler ile ilintili Sektör Temsilcileri;

Hepimizce malum olduğu üzere T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 23.06.2017 tarihinde 30105 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış olan ''Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliği'' (KKDİK) kapsamında 1 Ocak 2021 – 31.12.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan Kayıt dönemine girilmiştir. Bu dönem kapsamında Bakanlık tarafından oluşturulmuş olan ‘’Kimyasallar Yardım Masası’’ bu birime ait web sitesi güncel gelişmeler uyarınca duyurular yayımlamakta ve KKDİK yönetmeliğinin paydaşları diye adlandırabileceğimiz Sanayici, İthalatçı, İmalatçı, Tek Temsilci, Danışman ve Uzmanları bilgilendirmektedir.


Kimyasallar Yardım Masası’nın Kayıt sürecine dair uyarılarına Yardım masası web sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz. 

Kimyasallar Yardım Masası tarafından yayımlanan bu duyurulardan da anlaşılacağı üzere KKDİK Yönetmeliği kapsamında tüm potansiyel kayıt ettirenlerin mevzuatın tanımış olduğu zaman dilimi içerisinde kayıt sürecini tamamlayabilmesi için MBDF’lerin efektif çalışması, işbirlikçi yaklaşımın paydaşlar tarafından benimsenmesi ve Lider Kayıtçıların uygun bir zaman diliminde belirlenip Lider Kayıt Dosyasını oluşturmaya başlaması kritik önem arz etmektedir. Bu sayede ilgili madde için tüm ortak kayıt ettirenlerin mevzuatta tanınan süreler içerisinde kayıt dosyalarını sisteme girmeleri mümkün olacaktır. MBDF’nin oluşamadığı, Lider Kayıtçının tespit edilemediği ya da bir MBDF üyesinin bu rolü üstlenmekte imtina etmesi halinde kayıt dosyası mevzuatta belirlenen süreler içinde sisteme sunulamaması ve bunun bir sonucu olarak mevzuat hükümleri uyarınca bu maddenin 1.1.2024 tarihi itibarı ile imal ve ithal edilememesi durumunu doğuracaktır. Tüm paydaşların yadsınamaz şekilde kabul edeceği üzere bu durum gerek yurt içi gerekse de ihraç ürünlerimiz açısından ciddi bir tedarik krizi yaratacak ve yer yer kapasite yoksunluğu ve bazı maddelerin kıtlık durumuna düşmesi gibi arzu edilmeyen sonuçları olacaktır. 

KKDİK teknik kapsamı itibarı ile oldukça talepkar bir yönetmelik olduğu, uyumlaştırıldığı AB REACH Mevzuatı kapsamında yaşanmış tecrübelerden bilinmektedir. Hatta denebilir ki AB REACH Mevzuatı ve/veya global çapta uygulanan diğer yönetmelikler uyarınca derlenmiş veriler olmasa 3 yıllık süre, yüksek tonajlı birçok maddenin test ve analiz sonuçlarının elde edilmesi ve kayıt dosyalarının hazırlanması yurt içi laboratuvar teknik alt yapısı göze alınır ise yeterli gelmeyebilirdi. Bu anlamda üyesi olduğumuz Gümrük Birliği, AB pazarına entegre olan endüstrimizin alt yapısı ve tecrübesi ve mevzuat uyumu kapsamında bir süredir yurdumuz yetkili otoriteleri tarafından yayımlanan yönetmelikler vesilesi ile bilgi, birikim ve veri altyapısını geliştirmiş durumdadır. 

Bunun yanı sıra KKDİK Yönetmeliğinin Ek 18’i uyarınca hazırlanan eğitim ve sınav programları sayesinde yetişmiş uzman kapasitesini artırmayı hedeflemiştir. Maalesef Pandemi koşulları nedeniyle bu eğitim programları bir nebze aksamış olsa da belli ölçüde amacına ulaşmıştır. 

Tüm bu bilgiler ışığında KKDİK Kayıt döneminin ilk evresinde olduğumuz bugünlerde KKS sistemi aracılığı ile ön MBDF bildirmiş olduğunuz maddeler hakkında birçok e-posta alıyor olacaksınız. Biz CRAD olarak, AB REACH yönetmeliğinin uygulanmasından gelen tecrübemiz ve Yetkili otoritelerimiz de yine benzer mevzuat deneyimleri sonucu verdikleri destek sureti ile süreci işler kılmak ve kayıtların zamanında gerçekleşmesi için tüm paydaşlara süreci efektif hale getirecek ve basitleştirecek bilgi ve tavsiyeleri sunmak arzusundayız. Bu anlamda tüm paydaşların iş birliği kritik önem arz etmektedir. 


SİZLERE ULAŞAN MBDF E-POSTALARI HAKKINDA TAVSİYELER

İçinde bulunduğumuz dönemde KKS sisteminde ön MBDF bildirimi esnasında belirtmiş olduğunuz iletişim e-postasına birçok e-posta ulaşacaktır. Bunların amacı; KKDİK Yönetmeliği hükümleri uyarınca MBDF (Madde Bilgi Değişim Forumu) adı verilen ve ilgili maddenin kayıt işleminin iş birliği içerisinde Kamu Otoritesi tarafından madde hakkında yönetmelikte talep edilen verilerin derlenmesidir. 

MBDF çalışmasını dilimizde İmece çalışması ile benzetilebilir. Amaç Madde hakkındaki ön MBDF sunan tüm paydaşların iş birliği içinde madde hakkındaki verileri elde etmesi ve yönetmeliği göre derlenmesi ve KKS sistemi üzerinden sunulmasıdır. KKDİK Yönetmeliği 65. Madde’de belirtildiği üzere AB Mevzuatına uyum kapsamında AB REACH Mevzuatının yurdumuza uyumlaştırılmasını hedefleyen bir yönetmeliktir. Bu nedenle Maddeler hakkında talep edilen veriler AB REACH mevzuatı ile eşdeğerdir. 2006 yılında yayımlanmış ve madde kayıtlarını tonaj bandı gereğince 2010,2013 ve 2018 yılında tamamlanmıştır. Bu nedenle KKDİK kapsamında talep edilen verilerin büyük bölümü hali hazırda AB REACH Mevzuatı kapsamında yine aynı mevzuat kapsamındaki AB kayıtçılarının, AB SIEF’lerinin ya da Konsorsiyumlarının elinde bulunmaktadır.  Bu nedenle istisnai durumlar dışında verinin yeniden analizler yapılarak elde edilmesi gerekmemektedir. Kaldı ki verilerin sil baştan analizler yapılarak elde edilmesi hem ekonomik olarak verimsiz hem de birçok ekotoksikolojik veriler için süre açısından da imkânsız olacaktır. İşleyişte her ne kadar bu şekilde bir hüküm bulunmasa da beklenen AB REACH Lider kayıtçılarının, üye oldukları SIEF’lerin ya da Konsorsiyumların verilerini talep edecekleri ek bir ‘’Veri Payı karşılığı’’nın ödenmesi ile ‘’Veriye Erişim Mektubu’’ vasıtası ile paylaşmaktır.

Bu anlamda bazı maddeler için madde hakkında çalışan Konsorsiyumlar ve/ veya Lider Kayıtçı adayları siz MBDF üyeleri ile iletişim kurmak ve MBDF iletişiminde başlatıcı rolü üstlenmek durumundadır. 

Bu bölümde sizlere ulaşan ön MBDF iletişimleri ile ilgili açıklamalar ve bazı pratik bilgi ve öneriler sunmayı amaçlıyoruz. Bu tavsiyeler kapsamında daha açıklayıcı olmak için bazı benzetmeler kullanmayı tercih ediyor olacağız; bu anlamda ‘’Teşbihte hata olmaz’’ sözünü göz önünde bulundurarak değerlendirmenizi rica ederiz.   

1. Lider Kayıtçı seçimi: bir MBDF’nin işlerlik kazanması açısından Lider kayıtçı seçimi önemlidir. Zira Lider kayıtçı adayı bulunmaz, seçilmez, ya da seçimi çok geç vakte kalır ise maddenin kayıt dosyasının oluşumuna başlanamaz. Başlanamayan ya da gereğinden daha geç başlayan bir iş mevzuatta 31.12.2023 olarak belirtilen Son Kayıt tarihine yetişemeyeceği için madde ile ilgili tüm paydaşlar bu durumdan olumsuz etkilenir ve 1.1.2024 tarihinde mevzuat gereği maddeyi üretememe ve/veya ithal edememe durumu ile karşı karşıya kalırlar. Bu durumun vahametini açıklamak için çok da detaya gerek yok zaten. Yurdumuzda o maddeyi kullanarak yapılan tüm imalat ve ihracat işleri aksar. Bu yüzden size iletilen maillerde yer alan Lider kayıtçının (Bu bazen firmanın kendisi bazen de firma adına KKDİK işlemlerini yürüten Tek Temsilci olabilir) eğer Lider Kayıtçılık rolünü yürütebilecek niteliklere haiz olduğunu düşünüyorsanız, o Lider kayıtçıyı onaylamanız kayıt dosyası çalışmalarının bir an önce başlamasına sebep olması açısından MBDF de yer alan tüm paydaşlar için olumlu bir başlangıç ve gelişme olacaktır.
 
2. MBDF içinde ilgi statünüz: MBDF içinde yer alan potansiyel kayıt ettirenler kendi durumları ve ellerinde yer alan kaynaklar açısından farklı seviyelerde ele alınabilir. Bu anlamda geçmişte tecrübe edinilmiş AB REACH Yönetmeliğinden feyz almak işlemleri kolaylaştırması açısından anlamlı olacaktır. AB REACH Mevzuatının uygulanması sürecinde önemli bir rol almış olan CEFIC (Avrupa Kimya Endüstri Konseyi) tarafından yayımlanmış rehber ve dokümanlardan faydalanmak gerek terminoloji gerek işleyiş açısından KKDİK MBDF’lerinin işleyişinde önemli rol oynayacağı görüşündeyiz. CEFIC rehberlerinde SIEF içindeki statüler şu şekilde ifade edilmişti; 

 

  • Lider (Lead): MBDF içinde Lider Kayıtçı Rolü
  • Müdahil (Involved): Lider kayıtçıya işgücü ve/veya veri anlamında destek olabilecek kapsiteye sahip ve dosya oluşumunda görev almaya talip ön MBDF üyesi 
  • Pasif (Passive): MBDF de amacı ortak kayıtçı olmak olan, veri veya iş gücü anlamında katkıda bulunmak istemeyen ortak kayıtçı adayı. 
  • Hareketsiz (Dormant): Ortak kayıt aşamasına gelindiğinde tam kayıt yaptırmak konusunda kararı net olmayan, güvenli tarafta olmak adına ön MBDF bildirmiş ancak esas niyeti madde tedarik zincirinde yukarıda yer alan imalatçı tarafından yapılacak kayıt kapsamından faydalanmayı planlayan diğer MBDF üyeleri. 


Yukarıda tanımları ve kısaca açıklamaları yer alan MBDF içi statü durumları yönetmelikte yer almasa da MBDF içi düzenin ve firmaların niyetlerinin ifade edilebilmesi açısından CEFIC rehberlerinden alıntılanmış rol tanımlarıdır. Mantıksal olarak da anlaşılabileceği gibi ilk aşamada amaç Lider ve var ise bu çalışmaya katkı sağlayabilecek Müdahil kayıtçıların belirlenmesidir. Liderin ve var ise Müdahil üyelerin belirlenmesi sonrası dosya derleme işleri başlandığında artık diğer adaylar (istisnai durumlar hariç) bu rolleri seçemezler zira Lider ve var ise Müdahil MBDF üyesi artık iş ve işlemlere başlamıştır. Ancak diğer seçenekler olan Pasif ve Hareketsiz statüleri arasında MBDF üyesi ortak kayıt dönemine dek dilediği zaman değişiklik yapabilir.  

3. Muhtemel Kayıt Tonaj Bandınızın sorulması: KKDİK kayıt dosyası Lider Kayıtçı tarafından oluşturulurken ve/veya Kayıt dosyası tamamlandığında Ortak kayıt dosyasına dair giderlerin paylaştırılması süreci için sizlerin kayıt etme niyetinde olduğunuz tonaj bandı önem arz etmektedir. Bunu iki başlıkta açacak olursak; 

a.    Sizin tonaj bandınız Lider Kayıtçının kapsayacağı Tonaj Bandından daha yüksek ise bu sizin Kaydınız için bir veri açığı doğurur. Bu nedenle böyle bir durumun bugünden bilinmesi gerekir ki Lider Kayıt ettiren Ana kayıt dosyasını MBDF de yer alan en yüksek tonaj bandı için derlemesi mümkün olabilsin. 

b.    MBDF’yi üyeleri olan bir kooperatif gibi düşünecek olursak, ortak kayıt dönemine girildiğinde paydaşlardan veri erişimi için üleştirilecek payların daha gerçekçi hesaplanabilmesi ancak paydaşların Tonaj bantları bilinir ise mümkün olabilecektir. Bu her ne kadar kesin bir hesaplama ile sonuçlanamayacağı bilinse de ilk etapta daha şeffaf ve adil payların kestirilebilmesini mümkün kılacaktır. 

Bu çerçevede KKDİK kapsamındaki MBDF içi gider paylaşımı unsurlarının elde olan paydaş tonaj verisi ve bu verilerin gerçekliği ile bağlantılı olacağı bilinmelidir. 

Tabi ki bu Tonaj bilgileri Pazar gelişmeleri, piyasa koşulları kapsamında değişiklik gösterebilir. Örneğin bugün 10-100 ton bandında kayıt etmek istediğiniz bir maddeyi ilerleyen zamanda 100-1000 ton/yıl bandı için kayıt ettirmeniz durumu doğabilir.  Bu nedenledir ki belirtilen bu tonaj bandı şu an için öngörülen tahmini olarak belirtilmektedir ve süreç içerisinde her yılın sonunda ilgili yıldaki imalat veya ithalat miktarı uyarınca güncellenebilir bir veridir. Ancak mantıksal bir realite kapsamında bugün 1-10 ton bandında belirtilen bir tonajın 2023 yılında >1000 ton yıl a dönüşmesi ya da bugün >1000 ton yıl olarak belirtilen bir tonaj bandının 2023 yılında kayıt anında 1-10 tona düşeceğini düşünmek gerçekçi olmaktan (olağanüstü istisnai durumlar hariç) uzaktır. 

Bu kapsamda ilerleyen yıllarda daha belirgin bir MBDF gider paylaşımı görebilmek, tüm paydaşların tonaj bandı tahminlerini en gerçekçi düzeyde paylaşması ile mümkün olabilecektir. 

4. KKDİK Yönetmeliği Madde 26 uyarınca firmanız aidiyetinde veri bulunmasının sorulması: 
KKDİK yönetmeliğinin önemli amaçlarından biri de Kimyasalların risk değerlemelerinin yapılabilmesi sürecinde elde edilmesi gereken test ve analiz sonuçlarını testlerin tekrarını gerektirmeden, hatta özellikle omurgalılar üzerinde yapılan testlerin tekrarlanmaması için veri paylaşımının yönetmelikçe zorunlu hale getirilmesi sureti ile testleri minimize etmektir. Bu çerçevede her MBDF, KKDİK Yönetmeliğinin 26. Maddesi uyarınca, kendi üyeleri ve hatta var ise başka veri sahiplerine kendi fikri mülkiyet hakkına sahip oldukları veri olup olmadığını sormakla mükelleftir. Bu çerçevede eğer elinizde KKDİK koşullarını karşılayan nitelikte çalışma sonuç değeri ve/veya özet çalışma raporları bulunuyor ise buna uygun olarak yanıt vermeniz beklenmektedir. Veri bulunması halinde bunların niteliği, KKDİK kapsamında kullanılacak niteliğe sahip olup olmadığı ve verinin tarafınıza aitliği ile ilgili detay hususlar için MBDF yönetimi ya da Lider kayıtçı ayrıca sizler ile temas ediyor olacaktır. 


Yukarıda yer alan bilgiler doğrultusunda firmanızın statüsünün belirlenmesi ve MBDF iletişimlerinde Lider kayıtçılara ve MBDF iletişimlerine makul süre içinde ve elden gelen en gerçekçi tahminler doğrultusunda yanıt verilmesi, sağlıklı bir kayıt dönemi yürütülmesi ve madde ile ilgili tüm paydaş ve MBDF üyelerinin adil, şeffaf ve tarafsız bir şekilde başarıyla kayıt dosyalarını yönetmelikte ön görülen süreler içerisinde sunulmasına ve kimya ve kimyasal ürün bağıntılı sektörlerin aksaksız olarak faaliyetlerini başarı ile sürdürmesine vesile olacaktır. KKDİK Yönetmeliğinde başarılı sonuç tüm paydaşların içten ve azimli iş birliği ile mümkündür.

Bu süreçte ilgili yürütme otoritesi olan T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Kimyasallar Yönetimi Dairesi Başkanlığının duyurularını ve yayınlarını takip etmek kritik önem arz etmekte olduğunu bir kez daha belirtmeyi borç bilir, sizdeğerli MBDF üyelerinin iştiraki ve desteği için şimdiden teşekkür eder ve tüm paydaşlara başarılı bir KKDİK Kayıt dönemi dileriz.

 

  

BAŞVURU FORMU

İLETİŞİM BİLGİLERİ