KİMYASAL GÜVENLİK DEĞERLENDİRMESİ (KGD)
İçerik ekleme tarihi : 30-05-2025
KKDİK Yönetmeliğinin amacı; insan başta olmak üzere diğer canlılar ve çevreyi kimyasallardan korumak, maddelerin zararlarının değerlendirilmesine yönelik olarak alternatif yöntemlere özendirmek, piyasada rekabet ve yenilikçiliği artırmak ve kimyasalları kontrol atına almaktır. Bu şekilde, güvenli ve sürdürülebilir ürünlerin piyasaya sunulması sağlanmaktadır.
Kimya sektöründeki güvenliği sağlamak için yılda 10 ton veya daha fazla üretilen ve kayda tabi tutulan maddeler için Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesi (KGD) yapılır ve Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR) hazırlanır. Eğer madde SEA Yönetmeliği’ne göre belirtilen eşik değerinden küçükse ve belirtilen kriterlere uyup maddenin ağırlıkça %0,1’den küçük olduğu durumda kimyasal güvenlik değerlendirmesi yapılmasına gerek yoktur.
Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesi (KGD):
Kimyasal güvenlik değerlendirmesi (KGD), maddelerin özgün zararlılık özelliklerinin belirlenmesini içerir. Bu değerlendirme süreci, zararlılık sınıfları ve kategorilerine göre maddelerin zararlı etkilerinin tespit edilmesini kapsar. Aynı zamanda süreç, bir kimyasal maddenin potansiyel tehlikelerini değerlendirerek, bu tehlikelerin kontrol altına alınması için gerekli önlemleri belirlemeyi içerir. Kimyasal güvenlik değerlendirmesi genellikle bir kimyasal maddenin üretiminden başlayarak depolanması, taşınması, kullanımı ve atılmasına kadar olan süreçlerin her aşamasını kapsar. KGD'nin amacı, kimyasal maddenin insan sağlığına, çevreye ve diğer sistemlere potansiyel etkilerini minimize etmek ve yönetmek için bilimsel bir temel sağlamaktır.
Kimyasal Güvenlik Değerlendirilmesi;
- fiziko-kimyasal zararlılık değerlendirmelerini,
- insan sağlığı zararlılık değerlendirmeleri,
- çevresel zararlılık değerlendirmeleri,
- PBT ve vPvB değerlendirmesi basamaklarından oluşmaktadır.
Eğer madde PBT ve vPvB veya Ek 1’de tanımlanan zararlılıklara sahip ise maruz kalma değerlendirmesi ve risk karakterizasyonu basamakları da eklenmektedir.
► Zararlılık Değerlendirmesi: Bu aşamada, kimyasal maddenin özgün zarar potansiyeli belirlenir. Maddelerin insan sağlığına ve çevreye etkileri incelenir. Zararlılık, maddelerin toksikolojik, ekotoksikolojik ve çevresel etkilerine göre sınıflandırılır.
► Maruz Kalma Değerlendirmesi: Kimyasal maddenin farklı kullanım senaryolarında, çalışanlar, tüketiciler ve çevre gibi farklı grupların bu maddelere ne kadar maruz kalacağı değerlendirilir. Bu, maddelerin yayılma yolları ve maruz kalma seviyelerinin tespit edilmesini sağlar.
► Risk Değerlendirmesi ve Karakterizasyonu: Zararlılık ve maruz kalma verileri birleştirilerek risk değerlendirmesi yapılır. Burada, kimyasal maddenin insan sağlığına ve çevreye olan potansiyel riskleri belirlenir ve bu riskleri yönetmek için önlemler alınır.
► PBT ve vPvB Değerlendirmesi: PBT (Persistent, Bioaccumulative and Toxic) ve vPvB (very Persistent and very Bioaccumulative) özellikleri taşıyan maddeler için daha detaylı bir inceleme yapılır. Bu maddeler, çevrede uzun süre kalabilir ve biyolojik birikim yapabilir, bu nedenle özel bir dikkat gerektirir.
►Risk Kontrol Önlemleri ve Güvenlik Raporu: Kimyasal güvenlik değerlendirmesinin sonuçları doğrultusunda, maddelerin kullanım koşulları belirlenir ve risklerin kontrol altına alınması için gerekli önlemler oluşturulur. Bu önlemler, kimyasal güvenlik raporunda belgelenir ve ilgili düzenlemelere uygun olarak dosyalanır.
KGD, Kimyasal Değerlendirme Uzmanı(KDU) tarafından yapılır. Bir maddenin yılda 10 ton veya daha fazla üretilmesi veya ithal edilmesi durumunda, kimyasal güvenlik değerlendirmesi (KGD) yapılması gerekmektedir. Bu değerlendirme, KKDİK uyarınca bir Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR) içinde belgelenir ve kayıt dosyasının bir parçası olarak sunulur. KKDİK Ek 1, maddelerin değerlendirilmesi ve kimyasal güvenlik raporlarının hazırlanması için genel hükümleri içermektedir. KGD'nin ana hedeflerinden biri, risklerin kontrol edilebileceği kullanım koşullarını belirlemektir.
KGD, maruziyet değerlendirmesine, sınıflandırma ve etiketlemeye, risk değerlendirme sonuçlarına ve maddenin özelliklerine göre değişebilir.
